U srpskoj historiografiji 19. vijeka, posebno kroz rad Pantelije (Pante) Srećkovića iz 1865. godine, pojavile su se romantičarske interpretacije i predanja — oslonjena na ljetopis igumana Aksentija i usmene priče — koja su rođenje čuvenog osmanskog vojskovođe Sinan-paše smještala u Sokolovce (današnje selo Šajnovce). Ove navode i lokalne legende kasnije je kritički razmatrao i korigovao ruski konzul Ivan Jastrebov, koji je njegovo porijeklo direktno vezao za selo Topoljane.
Međutim, takve lokalne legende i konstrukcije iz 19. vijeka u potpunoj su suprotnosti sa primarnim i vjerodostojnim historijskim izvorima.
Da je pravo porijeklo Sinan-paše zapravo vezano za selo Topoljane (Topojan), nepobitno potvrđuje primarni savremeni izvor s početka 17. vijeka – djelo dubrovačkog plemića i ljetopisca Jakova Lukarevića (Giacomo di Pietro Luccari) Copioso Ristretto de gli Annali di Rausa, štampano u Veneciji 1605. godine, koje vremenski direktno pripada periodu u kojem je Sinan-paša živio.
Originalni tekst na italijanskom jeziku na strani 149 u knjizi Giacomo di Pietro Luccari, Copioso Ristretto de gli Annali di Rausa - Anali Dubrovnika, Venecija, 1605.
Cacciato il Duca Crispo, Selim affittò l'Isole à Giuseppe Nasi Hebreo di Portogallo ; & poi si voltò à guerreggiare con Mutahar Rè di Tula in Arabia felice, che faceua a' Turchi vn minaccieuole contrasto ; finalmente col valore di Mustafà Passa, e Sinan Passa, l'vno nato in Zarnagora, l'altro in Topoiano villa di Presren, superò il nemico, & pigliò gli Ostaggi Amar, & Haidar, questi nepote, & quello suo figliuolo .
Prijevod na bosanski jezik
Nakon što je protjerao vojvodu Crispa, Selim je iznajmio ostrva Josephu Nasiju, Jevrejinu iz Portugala; i potom se okrenuo ratovanju protiv Mutahara, kralja Tule u Sretnoj Arabiji, koji je Turcima pružao prijeteći otpor; konačno, uz hrabrost Mustafe-paše i Sinana-paše, od kojih je jedan rođen u Zarnagori, a drugi u Topojanu, selu kod Prizrena, savladao je neprijatelja i uzeo taoce Amara i Haidara, od kojih je jedan bio unuk, a drugi njegov sin.
Koca Sinan Paşa (Sinan Veliki) je bio jedan od najistaknutijih osmanskih državnika, vojskovođa i velikih vezira.
Rođen oko 1506. godine u selu Topoljane (Prizrenski kraj).
Služio je čak pet puta kao veliki vezir Osmanskog carstva u periodu između 1580. i 1596. godine, pod sultanima Muradom III i Mehmedom III.
Imenovan je za namjesnika (bejlerbega) Egipta 1569. godine, odakle je vodio vojne pohode i uspješno završio osvajanje Jemena, zbog čega je ponio titulu Fātiḥ-i Yemen (Osvajač Jemena). Godine 1574. predvodio je veliku osmansku ekspediciju i osvajanje Tunisa od španskih i italijanskih snaga. Vodio je vojne operacije u dugom ratu protiv Habsburške monarhije (Dugi turski rat) i ratovima protiv Perzije.
Bio je oženjen Esmehan Hanımsultan, unukom sultana Selima I. Iz tog braka i drugih veza imao je djecu, uključujući sina Mehmed-pašu i kćeri Emine, Hatice i Hümu.
Bio je veliki graditelj širom Carstva. Pored ostalog, zaslužan je za osnivanje i izgradnju grada Kačanika na Kosovu (sa džamijom i utvrđenjem), a gradio je karavansaraje, mostove, hamame i džamije u Istanbulu, Sarajevu, Solunu, Beogradu i arapskim zemljama.
Preminuo je 3. aprila 1596. godine u Istanbulu u dubokoj starosti (oko 90 godina) i sahranjen je u svom turbetu koje je dio njegovog kompleksa (külliye) u Istanbulu.
Nema komentara:
Objavi komentar