Detaljan popis stanovništva Globočica 1918. godine

 

Globočica, privatna arhiva

Popis stanovništva je sproveden 1. marta 1918. godine, koji je organizovala austrougarska administracija. Ukupno je u Globočici popisano 438 stanovnika, od toga 279 prisutna stanovnika i 159 odsutna stanovnika. Ukupno 106 domaćinstva. Muških stanovnika – 238 i ženskih stanovnika– 200.

 Od toga:

218 – neoženjenih, neudatih

174 – oženjenih, udatih

44 – udovaca, udovica

1 – razvedena

Prezimena

Mustafa, Ejub, Abidin, Ahmet, Selman, Veli, Dalip, Mehmet, Ilias, Osman, Rahman, Elmas, Sećir, Rašid, Jonus, Memiš, Smail, Fejzula, Islam, Imer, Said, Tahir, Demir, Halil, Ragib, Bajram, Emin, Bor, Kaleš, Kolovoz, Ibrahim, Abdil, Softa, Bahtiar, Hamza, Abas, Kajkuš, Emrula, Bećir, Kasam, Bajazid, Murad, Hajradin, Misin, Ahmed, Musa, Kamberlar, Elmas, Hamid, Softalar, Ćerim, Halil, Rahman, Nuridin, Sulejman, Mehmetali, Cub, Fazli, Zećir, Fejzo, Pronikeć, Preknić, Šeab, Malić, Kuman, Murtezan, Derviš, Imer, Asie, Kimet.

Zanimanja:

291 - bez zanimanja / nepoznato

85 - poslastičari

23 - nadničari

19 - poljoprivreda

9 - usluga hrana i pića

3 - trgovici

3 - kuhari

2 - vodeničari

1 - hodža (imam)

1 - stolar

1 - sluga

Kompletan popis možete pogledati: OVDE
.
:

Detaljan popis stanovnistva Kruševo 1918. godine

Kruševo, privatna arhiva

Popis stanovništva je sproveden 1. marta 1918. godine, koji je organizovala austrougarska administracija. Ukupno je u Kruševu popisano 201 stanovnika, od toga 72 prisutnih stanovnika i 129 odsutnih stanovnika. Ukupno 47 domaćinstava. Muških stanovnika – 121 i ženskih stanovnika – 80.

 Od toga:

94 – neoženjenih, neudatih

70 – oženjenih, udatih

32 – udovaca, udovica

2 – razvedena

Kruševo

Rogač,  Hezerali, Pira, Hadži, Bera, Dikla, Memiš, Durak, Sevići, Sinok, Hebil, Ugleš, Terzi, Dodžan, Kendo, Mučin, Vitan, Bajraktar, Bajro, Toro, Džajko, Bajzo, Kateš, Bisa, Banuš, Brekin, Hasan, Nanin, Žagul, Hodža, Halabak, Krasnič, Spahi, Bicaj.

Zanimanja:

122 - bez zanimanja / nepoznato

44 - poslastičari

9 - nadničari

9 - poljoprivreda
7 - trgovici

3 – rad kod kuće

1 - vodeničar

Kompletan popis možete pogledati: OVDE
.
:

Gora na popisu stanovništva iz 1918. godine

 

Na osnovu dostupnih statističkih podataka iz 1913. i 1921. godine, dolazimo do zaključka da je stanovništvo Gore tokom ratnih godina prepolovljeno. Stradanja, velika glad i zarazne bolesti primorali su stanovništvo na migraciju u jednom pravcu. U dosad objavljenim radovima iz tog perioda smatralo se da je cijela Gora bila neutralna zona. Međutim, nakon povlačenja Osmanskog carstva pa sve do kraja Prvog svjetskog rata, Gora je na silu osvojena od strane Kraljevine Srbije, koja je uspostavila svoju administraciju. Početkom Prvog svjetskog rata Srbija napušta Goru povlačeći se preko Albanije. U tom periodu Gora ulazi u sastav Albanije, koju januara mjeseca 1916. godine „prijateljski“ okupira Austro-Ugarska, tako da je i Gora pala pod austrougarski protektorat.

Nakon Prvog svjetskog rata, zbog problema sa razgraničavanjem između Albanije i Kraljevine SHS, podaci sa popisa koji su izvršeni u pomenutim državama dosad su uzimani sa rezervom zbog preklapanja rezultata za pojedina naselja, u ovom slučaju i za naselja Gore.

Poslije Prvog svjetskog rata, Kraljevina Srbija je izvršila popis stanovništva 1921. godine i nekoliko godina kasnije objavila kompletne statističke podatke. Albanija je prvi popis izvršila 1923. godine. Objavljeni su mnogi njegovi rezultati na makro nivou.

Sljedeći popisi stanovništva izvršeni su 1930. godine u Albaniji, čiji su izvorni podaci još uvijek dostupni, ali nisu kompaktni, kao i popis održan 1931. godine u Kraljevini Jugoslaviji. Popisi iz 1921. i 1931. godine su dostupni i nude podatake o broju stanovništva, broju domaćinstava, nacionalnoj strukturi kao i o polnoj i starosnoj strukturi stanovništva.

Popis stanovništva iz 1930. godine u Albaniji očito je manje vrijedan od popisa stanovništva čiji je kvalitet do sada bio potcjenjivan u naučnoj literaturi. Naime, na teritoriji okupirane Albanije izvršen je popis stanovništva 1918. godine, koji je organizovala austrougarska administracija, a obuhvatio je i cijelu Goru. To je do sada bila nepoznanica za naučnike koji se bave historijom Gore. 

 

Kompletan rad možete pročitati i preuzeti: OVDE

Izveštaj iz 1946. godine školskog instruktora gorskog sreza

Izveštaj iz 1946. godine školskog instruktora gorskog sreza Miloša Bošković, u kojem izveštava nadležne institucije o prilikama u gorskom srezu. 

“Srez gorski naseljavaju muslimani i Šiptari. Deo koji naseljavaju muslimani naziva se GORA, a sav ostali sa Šiptarima OPOLJE. Plavska visoravan čini sponu između visokih ogranaka Šar planine i Koritnika. Ona je naseljena Šiptarima, a brdoviti krajevi Šare i Koritnika muslimanima.

Čitav srez je pasivan kraj usled preguste naseljenosti i ne baš tako dobrog zemljišta. Veći deo prekrivaju pašnjaci i goleti, dobar deo šuma, a jedan manji je obradivo zemljište u površini od 4355 ha. Nadmorska visina je preko 1000 m, te je klima oštra sa dugim zimama.

Od poljoprivrednih grana najrazvijenije je stočarstvo (naročito ovčarstvo), u manjoj meri ratarstvo i voćarstvo.

Stočarstvo je primitivno te odgovorni moraju posvetiti veću pažnju ne bi li ga kultivisali i uvećali proizvodnu moć i dohodak siromašnom življu kako inače postoje sjajni uslovi, ponajbolji na čitavom Kosmetu, jer postoji dobra ispaša. Gora je bogatija pašnjacima a stočarstvo je razvijenije u Opolju. Uzrok je tome slabija zemlja i oštrija klima u Gori koja onemogućava razvoj ratarstva, te kako ratarski proizvodi ne mogu da udovolje potrebe muslimanskog življa, ovi se odaju pečalbi, a stoku gaje koliko za domaće potrebe. Nešto umerenija klima u Opolju (mada i ovde oštra) i plodnije zemljište obećavaju i zadovoljavaju potrebe stanovništva u tim zemljoradnički proizvodima. Raž, ovas, ječam čak i pšenica dobro uspevaju, a to im omogućava da posvećuju pažnju stočarstvu i voćarstvu. Ograničavanje na tradicionalnu proizvodnju – žito za hleb, grozničavo držanje za to, primitivnost, neprosvečenost, neupučenost – koči njihove radne napore i uspehe. Sjajni uslovi su i za pošumljavanje Gore i čitavog kraja ukučani su upučeni na zaradu u krajevima daleke od njihovog u kojima i provode čitav svoj život, a povremeno se navraćaju kući da donesu novac svojoj porodici. Neka mesta (Brod, Leštane, Brodosavce, Zli potok, Restelica) nemaju skoro ni malo šume, a odasvud ih grle neobrađene puste goleti koje prosto vapijaju za šumom.

Pečalbarstvom su u nekoliko ublažavali svoje ekonomske nezgode i činili snošljivijim život svoje porodice. Jedni su udovoljavali potrebe svojih kuća i mnogi su padali u neravnoj životnoj borbi i sada zadaju ogromnu brigu Narodnoj vlasti oko zbrinjavanja. Broj socijalno ugroženih prelazi cifru od 1100. Od ovog broja ¾ su muslimani a ¼ Šiptari.

Saobraćajne prilike su isto vrlo nezgodne. Osim državnog druma koji prolazi kroz Opolje i ide do sreskog mesta Dragaša sva ostala mesta su povezana uskim puteljcima preko kojih se prenos i prevoz vrši jedino konjima”.


Kompletan izveštaj možete pročitati i preuzeti: OVDE